हेटौँडा । बागमती प्रदेशको राजनीतिमा बहुप्रतीक्षित परिवर्तनको संकेत दिँदै नेपाली कांग्रेस बागमती प्रदेश संसदीय दलको नेताका रूपमा बहादुरसिंह लामाको युगको अन्त्य भएको छ। लामो समयदेखि विवाद र असहमतिका बीचमा नेतृत्व सम्हालिरहेका लामा अब दलको नेताबाट बाहिरिएका छन्, र उनको स्थान लिने सम्भावना सांसद ईन्द्रबहादुर बानियाँमा देखिएको छ, जसले हालै दलभित्र विश्वासको मत प्राप्त गरेका छन्।
नेपाली कांग्रेस बागमती प्रदेश संसदीय दलमा आन्तरिक मतभेद चुलिंदै जाँदा अन्ततः विश्वासको मत प्रक्रियामार्फत नेतृत्व परिवर्तन सुनिश्चित भएको हो। बानियाँको पक्षमा २२ जना सांसदले स्पष्ट समर्थन जनाएका छन्। ती सांसदहरूमा शिवराज अधिकारी, कञ्चनचन्द्र वादे, दिपेन्द्र श्रेष्ठ, पुकार महर्जन, बिनु रायमाझी पौडेल, यमुना देवी श्रेष्ठ, उर्मिला नेपाल केसी, शान्ता ढकाल, प्रभात तमाङ, छिरीङ्ग दोर्जे लामा, मीना पराजुली, याङ्किला शेर्पा, मीनकृष्ण महर्जन, बिमल ठकुरी, मदुकुमार श्रेष्ठ, सुरजचन्द्र लामिछाने, सुरेश श्रेष्ठ, श्रीराम लामिछाने, सुना परियार, श्यामबहादुर खड्का, कृष्णबहादुर तामाङ र स्वयं ईन्द्रबहादुर बानियाँ छन्।
त्यहीँ बहादुरसिंह लामाको पक्षमा १५ जना सांसद मात्र उभिएका छन्, जसमा कुन्दनराज काफ्ले, उत्तम जोशी, लक्ष्मी श्रेष्ठ, रमेशकुमार महत, हरिप्रभा खड्गी, रामकुमार पहाडी, छेत्रबहादुर बम्जन, गिता गुरूङ, मसिना खड्का, तिर्थ लामा, रामकृष्ण चित्रकार, माया श्रेष्ठ, गोविन्द लम्साल र समिता खड्गी छन्।
संसदीय दलमा लामालाई विस्थापित गर्ने यो प्रयास केवल दलभित्रको शक्ति सन्तुलन मात्र नभई नीति, दृष्टिकोण र नेतृत्वशैलीको असन्तुष्टिको उपज पनि हो। लामाले आफ्नो कार्यकालमा स्पष्ट राजनीतिक दिशा र समन्वयको अभाव देखाएको आरोप लाग्दै आएको थियो, जसले पार्टीभित्र असन्तुष्टि निम्त्याएको हो। अर्कोतर्फ, ईन्द्रबहादुर बानियाँ अपेक्षाकृत समन्वयकारी, निर्णयशील र संगठनात्मक रुपमा सक्षम नेताका रूपमा चित्रित भइरहेका छन्।
यो नेतृत्व परिवर्तनले बागमती प्रदेशको समग्र राजनीतिक समीकरणमा पनि प्रभाव पार्नेछ। प्रदेश सरकारमा नेपाली कांग्रेसको भूमिका सशक्त बनाउने र अन्य दलहरूसँग समन्वय गरी नीतिगत स्थिरता कायम गर्ने दिशातर्फ नयाँ नेताको प्राथमिकता हुने विश्वास गरिएको छ।
हालको घटनाक्रमले नेपाली कांग्रेसभित्र लोकतान्त्रिक अभ्यासलाई मजबुत बनाएको देखिन्छ। विश्वासको मतको प्रक्रियाले दलभित्र असन्तुष्टिलाई संस्थागत तरिकाले सम्बोधन गर्न सकिने वातावरण बनाएको छ। यसले पार्टीको आन्तरिक अनुशासन र निर्णय प्रक्रियामा पारदर्शिता र जवाफदेहिता बढाउने सम्भावना पनि देखिन्छ।
यसैबीच, बहादुरसिंह लामाको पक्षमा उभिएका सांसदहरूले भने यो प्रक्रियालाई “हठात् र दल फुटाउने कदम” को संज्ञा दिएका छन्। उनीहरूका अनुसार लामाले समावेशी नेतृत्वका माध्यमबाट सबै पक्षलाई समेट्न प्रयास गरेका थिए, तर केही सांसदको व्यक्तिगत महत्वाकांक्षाले यो परिणाम निम्त्याएको हो। तर बानियाँ पक्षले भने नेतृत्वमा नवीन सोच र कार्यशैली आवश्यक रहेको भन्दै परिवर्तन अपरिहार्य भएको तर्क गरेको छ।
अब संसदीय दलको नेतृत्वमा बानियाँले औपचारिक रुपमा जिम्मेवारी सम्हालेपछि बागमती प्रदेशमा नीति, योजना र विकासमा गति ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ। दलभित्रको गुटबन्दी अन्त्य गर्दै संगठनात्मक एकता कायम गर्नु उनको पहिलो चुनौती हुनेछ।
नेतृत्व परिवर्तनसँगै पार्टीभित्र शक्ति सन्तुलन फेरिएको छ भने प्रादेशिक सत्ता समीकरणमा पनि असर पर्नेछ। अन्य दलहरूसँगको सहकार्य, सरकारको नीति निर्माण र कार्यान्वयन प्रक्रियामा अब नयाँ नेतृत्वको प्रभाव स्पष्ट देखिनेछ। अबका दिनमा बानियाँ नेतृत्वले प्राप्त समर्थनलाई संस्थागत गर्दै कांग्रेसलाई बागमती प्रदेशमा अझ सुदृढ पार्न सकेको खण्डमा यो परिवर्तन सफल सावित हुनेछ।
यो राजनीतिक उतारचढावले प्रदेशस्तरीय राजनीतिमा परिवर्तनको संकेत दिएको छ। नेतृत्वमा आएको यो नयाँ परिवर्तन नेपाली कांग्रेसको आन्तरिक सुधार र लोकतान्त्रिक अभ्यासलाई सबल बनाउने दिशातर्फको संकेत हुन सक्छ।